Батырлык белән үрелгән гаилә тарихы

Аларга 17-18 яшь була. Сугыш башлануга бер елдан  артык. Ил өчен иң авыр чор кеше омтылышларын туктата алмый – яшьләр киләчәк турында уйлыйлар, планнар төзиләр. Ләкин сугыш гаилә парын читләтеп узмый. Виталий да, Мария да фронтка чакырыла.

Виталий Лукиянов 1943 елның декабрендә беренче Украина фронтына эләгә. Егерме яше дә тулмаган, крестьян хезмәтенә күнеккән тыйнак авыл егете үзен батыр сугышчы итеп күрсәтә.  Аның дошманга каршы ничек көрәшүе турында хәрби бүләкләре сөйли. 1944 елның 16 мартында ефрейтор Лукиянов, наводчик вазифасын үтәгәндә, үзен куркусыз һәм тәҗрибәле сугышчы итеп күрсәтә. Күрсәткән батырлыгы өчен ул «Батырлык өчен» медале белән бүләкләнә. 

Аның батырлыкларының берсе 1944 елның 22 июлендә Золочев шәһәрендә (Украина) дошман контратакасының чагылышы була. Бүләкләү кәгазендә болай диелә: «Атака вакытында, дошманга каршы көрәштә батырлык һәм куркусызлык күрсәтте. Батарея командиры командасы астында немец автоматчыларына ачык ут позицияле туры наводка белән ут ачты. Дошман пехотасы белән сугыш нәтиҗәсендә 200 дән артык солдат һәм офицер әсирлеккә алынды. Ефрейтор Лукиянов хөкүмәт бүләгенә – «Кызыл йолдыз»  орденына лаек. Артиллерия полкы командиры майор Колестин».

Аның өчен сугыш 45 нче елның маенда җиңү салюты белән тәмамланмаган. Виталий Павлович фашистлардан азат ителгән Венгрия, Австриядә хезмәт итүен дәвам итә. Аннары Көнбатыш Украинадагы бандеровчылар бандаларын юк итүдә катнаша. Ул туган ягына 1950 елда гына кайта. 

Сугыштан соң Виталий Биләрдә Госстрах агенты, аннары урманчы  һәм колхозда бригадир булып эшли.

Мария Емельяновна фронтка 1943 елда санитарка сыйфатында алына. Аңа күп сынаулар үтәргә туры килә. Ул яралыларны коткара. Ул «Ленинград оборонасы өчен» медале белән бүләкләнгән. Ике ел госпитальдә хезмәт итү, үз-үзен аямау һәм йокысыз эшләү аның сәламәтлеген какшата. 1944 елның февраленнән Мария Сума шәһәрендә дәвалануда була. Хәрби-табиб комиссиясе аны хәрби хезмәткә яраксыз дип таный һәм ул туган авылына кайта.  Машина-трактор станциясендә эшли һәм Емелькино авыл советында сәркатиб вазыйфасын башкара. 

Лукияновлар гаиләсендә дүрт бала үскән. Бер кызлары һәм бер уллары якты дөньяда юк инде. Аксубайда уллары Николай һәм кызлары Нина яши.

– Безнең әти-әни батыр кешеләр иде, – ди газ хезмәте ветераны Николай Витальевич. – Алар исән чакта без аларның батырлыкларын белмәдек, алар безгә сугыш турында сөйләмәделәр. Аларның хәрби чор тарихы мин архивларда мәгълүмат эзли, документларны өйрәнә башлагач кына ачылды. Аларның батырлыгына сокланам һәм оныкларыма алар турында сөйлим.   

Фронтовикларның тормышы катлаулы һәм гомерләре кыска була: Виталий Павлович – 49 яшендә, ә Мария Емельяновна 52 яшендә вафат булалар. Ана улы Николайны армиядән көтеп ала алмый. Лукияновлар гаиләсендә алар турындагы хәтерне якыннары, кадерле кешеләре буларак кына түгел, Бөек Ватан сугышының чын геройлары буларак та хөрмәт итәләр.